Dan Ó Flatharta

Dan O FlathartaOibríonn Dan Ó Flatharta ó stiúideo ar an gCeathrú Rua, Co na Gaillmhe. Rinne sé staidéar ar ealaín in Institiúid Teicneolaíochta Na Gaillimhe-Maigh Eo. Bhí sé páirteacht i gcláir cónaitheachta d’ealaíontóirí in Áras Éanna, Inis Oírr agus in Oriel Plas Glyn y Weddw sa Bhreatain Bheag. Le blianta beaga anuas bhí saothair leis ar taispeáint ar fud na tíre agus thar lear. Léigh an agallamh leis thíos!

………………………………………………………………………………….

Cad ar a bhfuil tú ag obair an tseachtain seo?

Tá mé chun am a chaitheamh sa stiúideo. Agus táim ag dul ag féachaint siar, le faitíos, ar 20 caibidil de leabhar a scríobh me píosa o shin, agus b’fhéidir é a lasadh.


An raibh suim agat sa bpéintéireacht agus tú ag fás aníos?

DSCF0727

Íomhá: Dan Ó Flatharta

Bhí suim agam ann, ar nós gach gasúr. Bhi mé i gcónai ag tarraingt le peann luaidhe agus thraenáil mé mé féin le bheith réasúnta ag déanamh portráidí . Bhí sé seo an-nádúrtha, gan aon eolas agam faoin margadh ealaíne ná faoin scoil ealaíne. Is rud príobháideach agus pearsanta a bhí ann. Ni dhearna mé ealaín sa scoil mhór, (mar a ghlaoigh muid ar an scoil dara leibhéal), ach is cuimhneach liom a bheith istigh sa rang ealaíne uair amháin mar go raibh ár múinteoir féin as láthair agus b’shin an áit a cuireadh muid chun súil a choinneáil orainn. Bhi sé ar nós, wow, agus cheap me go mbeadh sé iontach dá mbeadh cead agam an rang seo a dhéanamh. Ach ní raibh an deis sin agam mar bhí faitíos orm an cheist a chur.

Cad a mheall tú i dtreo na healaíne sa gcéad áit?

Saoirse. Tá an saoirse chéanna le fail san ealaín agus san eolaíocht, sa gcaoi go dtugtar spreagadh duit triáil a bhaint as rudaí agus bheith oscailte do smaointe úr, agus thaithne sé sin liom. Tar éis an scoil mhór rinne mé staidéar ar Physics ar feadh bliana, ach níor éirigh liom i gcupla scrúdú (mar go raibh an iomarca saoirse agam b’fhéidir), agus ní dheachaigh mé ar ais. Cupla bliain théis sin chuir me portfolio le chéile agus chuaigh mé ag an scoil ealaíne i nGaillimh. Is maith liom freisin a bheith liom fhéin agus feileann “solitary confinement” an stiúideo mé.

Cén ealaíontóir nó píosa ealaíne is mó a raibh tionchar acu ort?

DSCF0521

Íomhá: Dan Ó Flatharta

Is cuimhneach liom an chéad uair a chonaic me Rothko no Pollock, bhí mé caoch agus lán le cinneál buzz nuair a shiúl me amach as an ngailearaí. Fresin, nuair a d’fhoghlaim mé faoi ealaíontóirí ar nós Brian Maguire agus Paddy Graham don chéad uair ag an gcoláiste, d’oscail sé sin mo shúile. Ach ag féachaint siar, seans go raibh ealaín i ngach áit, sna daoine agus na rudaí thart timpeall orm. Ach anois tá tuaraimí na Dadas agus leitheidí Duchamp i mo chloigean, só b’fhéidir go bhfuil se éasca stuif mar sin a rá anois. Seans gor thaithne liom an domhan timpeall orm a thairraingt nó a phéinteail ar aon nós. Is cuimhneach liom bin beag déanta as tin le pictúir de Venice priontáilte timpeall air, agus, mar ghasúr óg, bhí an wow factor céanna ann agus a bhí an uair a chonaic mé an Rothko. So braitheann sé ar an oideachas ná indoctrination atá curtha ort sula bhfaigheann tú do bhealach fhéin – más féidir do bhealach fhéin a fháil ar chor ar bith.


An bhfuil tábhacht ar leith ag an tírdhreach i do chuid oibre?

DSCF0720

Íomhá: Dan Ó Flatharta

Tá, mar go bhfuil sé taobh amuigh. Tá go leor de mo chuid oibre suite taobh istigh, i seomraí (seomrai intinne b’fhéidir), ag plé le téamaí féinmharú, uaigneas agus andúil. Mar gheall ar sin teastaíonn uaim a bheith amuigh sa ndúlra corr uair le suaimhneas intinne a fháil.

Rinne me sraith oibre leis an tírdhreach mar bhunchloc aige, nuair a rinne me pictúir sa ló ar feadh seacht mí. Bhi sé seo ar nós táibléid a thógáil le cabharú liom nuair a bhi me ag obair ar na píosaí troma. Bhi cineál spraoí i gceist leis an gcoincheap ach fresin bhi smaointe eile i gceist, ar nós grá don dúlra agus bheith ag iarraidh é sin a thaispeáint.

 

An gceapfá go bhfuil sé tábhachtach d’ealaíontóirí a bheith ag obair i mbealach atá dúshlánach?

DSCF0703

Íomhá: Dan Ó Flatharta

 Tá. Má tá ar an lucht féachana iarracht a dhéanamh le brí a bhaint as an saothar ealaíne, ansin fanfaidh an obair leo. Ach é sin ráite braitheann sé ar na haidhmeanna atá ag an ealaíontoir, polaitiúil, aeistéitiúil nó intleachtach. Tá rogha déanta ag an ealaíontoir ach tá an ealaín polaitiúil ar bhealach amháin no bealach eile de thoradh ar an rogha sin. Sí an cheist ná, ceann fáth agus cé dóibh a bhfuil tú ag déanamh ealaíne.

 

An mbíonn lucht féachana ar leith in intinn agat agus tú ag péinteáil?

DSCF0522

Íomhá: Dan Ó Flatharta

 

Ni bhíonn, is dhuit fein a oibríonn tú ar dtús ceapaim. Ansin, má tá tú sásta an saothar a thaispeaint, sé is mó daoine a fheiceann é, sé is fearr é – go mór mhór má tá tú ag iarraidh rud éigin a rá tríd an obair. Nuair a cuirtear an saothar amach sa domhain, ansin is le gach duine é.

An bhfuil aon togra ar leith pleanáilte agat igcóir an bhliain amach romhainn?

DSCF0729

Íomhá: Dan Ó Flatharta

Tá, ach caithfear iad a chur ar an méar fhada mar go bhfuil mé ag dul arais ag coláiste ar feadh bliana i Luimneach.

Go raibh míle maith agat Dan! Cén áit is féidir linn do chuid oibre a fheiceáil?

http://danoflatharta.wix.com/danlann. Seo suíomh a chuir me le chéile mar chuid den tsraith “Ceann Sa Ló” ach nil an stíl oibre is mó a dheanaim ar feiceáil ansin. Tá obair liom scaipthe ar Facebook agus áiteacha eile. Ba mhaith liom buíochas a ghlacadh le hEalaín na Gaeltachta as ucht an chabhair a thug siad dom thar na bliainta agus freisin le gach duine a thagann ag na taispeantais. Gan iad b’fhéidir nach mbeadh muid ag deanamh an agallamh seo.

 
Advertisements